จังหวัดนครพนม

ขนาดและที่ตั้ง

จังหวัดนครพนมมีเนื้อที่ประมาณ 5,512.7 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 3,445,414.32 ไร่ คิดเป็นร้อยละ 3 ของพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งมีลักษณะภูมิประเทศเป็นที่ราบสูง สูงกว่าระดับน้ำทะเลประมาณ 140 เมตร ห่างจากกรุงเทพฯ ประมาณ 740 กิโลเมตร
จังหวัดนครพนมเป็นจังหวัดชายแดน ตั้งอยู่ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (ตอนบน) ของประเทศไทย มีลักษณะเป็นแนวยาวตามฝั่งแม่น้ำโขงประมาณ 153 กิโลเมตร ตั้งอยู่ระหว่างละติจูดที่ 16-18 องศาเหนือ และลองติจูดที่ 104-105 องศาตะวันออก มีอาณาเขตติดต่อดังนี้
• ทิศเหนือ ติดอำเภอเซกา จังหวัดหนองคาย
• ทิศตะวันออก ติดแขวงคำม่วน สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว โดยมีแม่น้ำโขงเป็นแนวกั้นพรมแดน
• ทิศใต ติดอำเภอดงหลวง และอำเภอหว้าใหญ่ จังหวัดมุกดาหาร
• ทิศตะวันตก ติดอำเภอกุสุมาลย์ อำเภออากาศอำนวย และอำเภอเมืองสกลนคร จังหวัดสกลนคร

ลักษณะภูมิประเทศและภูมิอากาศ

ลักษณะภูมิประเทศ แบ่งเป็น 2 ตอน คือ
• ตอนเหนือ สภาพพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นเนินสูงและที่ดอน มีป่าไม้สลับกับพื้นที่ราบ ทางตอนกลางและตะวันตกของพื้นที่จะเป็นที่ราบลุ่มมีลักษณะเป็นทุ่งกว้างซึ่งปีใดมีฝนตกชุกจะมีสภาพน้ำท่วมขัง
• ตอนใต้

พื้นที่บริเวณใกล้แม่น้ำโขงเป็นที่ราบลุ่มมีน้ำท่วมถึงส่วนทางทิศตะวันตกซึ่งอยู่ห่างออกไปพื้นที่มีลักษณะเป็นลูกคลื่น และที่ดอนสภาพป่าเป็นไม้เต็งรัง พื้นดินส่วนมากเป็นหินลูกรัง บางส่วนมีลักษณะเป็นเนินและที่ต่ำสลับกัน

ลักษณะภูมิอากาศ

โดยทั่วไป จังหวัดนครพนมเป็นจังหวัดที่มีฝนตกชุกในฤดูฝน ทั้งนี้เพราะได้รับอิทธิพลจากพายุโซนร้อนในทะเลจีนใต้ รวมทั้งอิทธิพลจากป่าไม้และเทือกเขาจากสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ฝนตกชุกตั้งแต่กลางดือนพฤษภาคมถึงกลางเดือนตุลาคม ซึ่งในปี 2552 มีฝนตกประมาณ 139 วัน ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยประมาณ 2,245.5 มิลลิเมตรต่อปี อุณหภูมิเฉลี่ยสูงสุด 38.5 องศาเซลเซียส อุณหภูมิเฉลี่ยต่ำสุด 7.6 องศาเซลเซียส

การเดินทาง

รถยนต์ จากกรุงเทพฯ ใช้ทางหลวงหมายเลข 1 ถนนพหลโยธิน ถึงสระบุรี บริเวณกิโลเมตรที่ 107 แยกเข้าทางหลวงหมายเลข 2 ถนนมิตรภาพ ผ่านจังหวัดนครราชสีมา ถึงอำเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น แยกเข้าทางหลวงหมายเลข 23 ผ่านจังหวัดมหาสารคาม ทางหลวงหมายเลข 213 แล้วแยกขวาเข้าสู่จังหวัดกาฬสินธุ์และผ่านจังหวัดสกลนคร ตรงเข้าสู่จังหวัดนครพนม ตามทางหลวงหมายเลข 22 รวมระยะทางประมาณ 740 กิโลเมตร
รถโดยสารประจำทาง บริษัท ขนส่ง จำกัด เปิดบริการเดินทางระหว่างกรุงเทพฯ-นครพนม มีรถโดยสารปรับอากาศ ออกจากสถานีขนส่งหมอชิต 2 ทุกวัน สอบถามรายละเอียดที่ โทร. 0 2936 2852-66 นครพนม โทร. 0 4251 1403 สำหรับบริษัทเอกชนติดต่อ บริษัท แสงประทีปเดินรถ จำกัด โทร. 0 4252 0411 และบริษัท เชิดชัย ทัวร์ จำกัด โทร. 0 4251 2098, 08 6225 6063
เครื่องบิน บริษัท สายการบินนกแอร์ จำกัด เปิดให้บริการเที่ยวบิน ไปจังหวัดนครพนมทุกวัน สอบถามรายละเอียดโทร 1318 หรือ +662-900-9955 www.nokair.com
การเดินทางในตัวเมือง
ยังไม่มีรถโดยสาร หรือรถสองแถวประจำทางมีเพียงรถสามล้อเครื่อง (รถสกายแล็ป) เท่านั้น ราคาแล้วแต่จะตกลงกัน ส่วนใหญ่จะเริ่มตั้งแต่ราคา 20 บาท แล้วแต่ระยะทาง

ระยะทางจากตัวเมืองนครพนมไปยังอำเภอต่าง ๆ ระยะทางจากจังหวัดนครพนมไปยังจังหวัดใกล้เคียง

อำเภอ
จังหวัด
• ท่าอุเทน 26 กิโลเมตร
• ปลาปาก 44 กิโลเมตร
• โพนสวรรค์ 45 กิโลเมตร
• เรณูนคร 51 กิโลเมตร
• ธาตุพนม 52 กิโลเมตร
• ศรีสงคราม 67 กิโลเมตร
• นาแก 78 กิโลเมตร
• วังยาง 80 กิโลเมตร
• บ้านแพง 93 กิโลเมตร
• นาหว้า 93 กิโลเมตร
• นาทม 130 กิโลเมตร
• สกลนคร 93 กิโลเมตร
• มุกดาหาร 104 กิโลเมตร
• อุบลราชธานี 271 กิโลเมตร
• ขอนแก่น 298 กิโลเมตร
• หนองคาย 303 กิโลเมตร

การปกครองและประชากร

ในปี 2552 จังหวัดนครพนมแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 12 อำเภอ 97 ตำบล 1,123 หมู่บ้าน โดยมีอำเภอดังนี้ อำเภอเมืองนครพนม อำเภอท่าอุเทน อำเภอธาตุพนม อำเภอนาแก อำเภอนาหว้า อำเภอบ้านแพง อำเภอปลาปาก อำเภอโพนสวรรค์ อำเภอเรณูนคร อำเภอศรีสงคราม อำเภอนาทม และอำเภอวังยาง
การปกครองส่วนท้องถิ่น ประกอบด้วยองค์การบริหารส่วนจังหวัด เทศบาลเมือง 1 แห่ง เทศบาลตำบล 16 แห่ง และมีองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) 86 แห่ง จากข้อมูลกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ในปี 2552 จังหวัดนครพนมมีจำนวนประชากร ทั้งสิ้น 699,725 คน เป็นชาย 348,960 คน และหญิง 350,756 คน ประชากรที่อาศัยอยู่ในเขตเทศบาลมีจำนวนประชากร 27,038 คน เป็นชาย 12,896 คน หญิง 14,142 คน

ทรัพยากรธรรมชาติ และแหล่งน้ำ

แหล่งน้ำ แม่น้ำที่สำคัญของจังหวัดนครพนม ได้แก่

แม่น้ำโขง เป็นแม่น้ำที่มีความลึกและยาวมาก เป็นเส้นกั้นเขตแดนระหว่างประเทศไทยกับสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว โดยถือเอาร่องน้ำลึกเป็นแนวเขต
ลำน้ำสงคราม ต้นกำเนิดในท้องที่อำเภอหนองหาน จังหวัดอุดรธานี ไหลผ่านท้องที่ อำเภอวานรนิวาส จังหวัดสกลนคร ผ่านอำเภอศรีสงคราม และไหลลงสู่แม่น้ำโขง ที่ตำบลไชยบุรี อำเภอท่าอุเทน
ลำน้ำยาม ต้นกำเนิดในท้องที่จังหวัดสกลนครไหลผ่านท้องที่ อำเภอศรีสงครามมาบรรจบ ลำน้ำสงครามที่บ้านปากยาม ตำบลสามผง อำเภอศรีสงคราม
ลำน้ำก่ำ ต้นกำเนิดในท้องที่จังหวัดนครพนม ไหลลงสู่แม่น้ำโขงที่ตำบลน้ำก่ำ อำเภอธาตุพนม
ลำน้ำอูน ต้นกำเนิดในท้องที่จังหวัดสกลนคร เป็นเส้นแบ่งเขตระหว่างอำเภอท่าอุเทนกับอำเภอศรีสงคราม
เทือกเขา เทือกเขาที่สำคัญของจังหวัดนครพนม คือ เทือกเขาภูลังกา ซึ่งทอดผ่านเขตอำเภอบ้านแพง และเลยเข้าไปในเขตอำเภอเซกา จังหวัดหนองคาย

สภาพทางเศรษฐกิจ

ในปี 2552 ผลิตภัณฑ์มวลรวมของจังหวัดนครพนมในราคาประจำปีเท่ากับ 23,904 ล้านบาท รายได้เฉลี่ยต่อหัวเท่ากับ 32,194 บาท สาขาการผลิตที่ทำรายได้ให้แก่จังหวัดมากที่สุดคือ สาขาเกษตรกรรม ร้อยละ 29.45 คิดเป็นมูลค่า 7,039 ล้านบาท รองลงมาคือ สาขาการค้าส่งและค้าปลีกร้อยละ 18.60 คิดเป็นมูลค่า 4,447 ล้านบาท อันดับสามได้แก่ สาขาการศึกษา ร้อยละ 15.06 คิดเป็นมูลค่า 3,599 ล้านบาท

การคมนาคมและขนส่ง

การคมนาคมและขนส่งของจังหวัดนครพนม สามารถติดต่อได้ 3 ทาง

• ทางบก มีทางหลวงแผ่นดินและทางหลวงจังหวัด สำหรับใช้เดินทางติดต่อกับจังหวัดใกล้เคียงได้สะดวก
• ทางอากาศ มีสนามบินสำหรับขนส่งผู้โดยสารและสินค้า อยู่ห่างจากจังหวัด 15 กิโลเมตร ตามเส้นทางนครพนม - สกลนคร
• ทางน้ำ มีเรือยนต์ข้ามฟากระหว่างประเทศไทยกับสาธารณรัฐประชาธิปไตย ประชาชนลาวที่ด่านศุลกากรอำเภอเมืองนครพนม จุดผ่อนปรนที่อำเภอธาตุพนม และอำเภออื่น ๆ ที่มีเขตติดกับแม่น้ำโขง

การศึกษา สาธารณสุข และการสาธารณูปโภค

ในปีการศึกษา 2552 จังหวัดนครพนม มีโรงเรียน 499 แห่ง ครู 6,096 คน และนักเรียน 114,700 คน อัตราส่วนนักเรียนต่อห้องเรียนประมาณ 19 คน อัตราส่วนนักเรียนต่อครูประมาณ 1 คน

ด้านสาธารณสุข ในปีงบประมาณ 2552 มีโรงพยาบาลรัฐบาล 12 แห่ง สถานีอนามัย 151 แห่ง แพทย์ 56 คน ทันตแพทย์ 27 คน เภสัชกร 57 คน และพยาบาล 743 คน

ในปีงบประมาณ 2552 จังหวัดนครพนมมีผู้ใช้ไฟฟ้าจำนวน 168,709 ราย มีการจำหน่ายกระแสไฟฟ้าทั้งสิ้น 244,424 ล้านยูนิต

ด้านการประปา มีกำลังการผลิตรวมทั้งสิ้น 4,355,706 ลูกบาศก์เมตร มีปริมาณน้ำที่จำหน่าย 2,380,510 ลูกบาศก์เมตร และมีผู้ใช้น้ำประปาจำนวน 11,444 ราย

 

 
  • หน่วยการปกครอง

การปกครองแบ่งออกเป็น 12 อำเภอ 97 ตำบล 1,123 หมู่บ้าน

  • อำเภอเมืองนครพนม เมืองสุขสงบติดริมแม่น้ำโขง มีพระธาตุนครประดิษฐาน มีพระคู่บ้านคู่เมืองคือพระติ้วพระเทียม
  • อำเภอปลาปาก เป็นที่ประดิษฐานของ พระธาตุมหาชัย ซึ่งเดิมหลวงปู่คำพันธ์ โฆษปัญโญเคยเป็นเจ้าอาวาสอยู่ที่วัดธาตุมหาชัย
  • อำเภอท่าอุเทน เมืองเก่าริมโขง มีพระธาตุท่าอุเทนซึ้งเป็นที่บรรจุพระอรหันตะธาตุ อัครสาวกของพระพุทธเจ้า เช่น พระอัญญาโกทัณญะ พระโมคคัลลา พระสาลีบุตร พระอานนท์ เป็นต้น ท่าอุเทนเป็นถิ่นชาวโส้และย้อ และยังมีรอยเท้าไดโนเสาร์ด้วย
  • อำเภอบ้านแพง อำเภอที่อยู่เหนือสุดของจังหวัด ตัวเมืองอยู่ริมฝั่งโขง มีแหล่งท่องเที่ยวสำคัญคือ น้ำตกตาดขาม และอุทยานแห่งชาติภูลังกา
  • อำเภอธาตุพนม เป็นที่ประดิษฐานพระธาตุพนม เป็นอำเภอใต้สุดของจังหวัด และอยู่ริมน้ำโขง
  • อำเภอเรณูนคร เป็นที่ประดิษฐานพระธาตุเรณุ และถิ่นดั้งเดิมของชาวผู้ไท (หรือภูไท) และกล่าวขวัญกันว่าเป็นถิ่นสาวงามเมืองเรณู นับเป็นแหล่งวัฒนธรรมชาวไทดำที่สำคัญแห่งหนึ่งของประเทศไทย
  • อำเภอนาแก สมรภูมิสำคัญอีกแห่งหนึ่ง เป็นที่เกิดของ วันเสียงปืนแตก และเป็นที่สร้างวีรบุรุษนาแก ขึ้น
  • อำเภอศรีสงคราม
  • อำเภอนาหว้า
  • อำเภอโพนสวรรค์
  • อำเภอนาทม
  • อำเภอวังยาง อำเภอเล็ก ๆ อยู่ติดกับจังหวัดสกลนคร
  • อุทยาน

อุทยานแห่งชาติภูลังกา


มีน้ำตกตาดขาม ซึ่งเดินทางออกจาตัวอำเภอบ้านแพงเข้าไปในน้ำตกประมาณ 11 กิโลเมตร มีถนนเข้าไปจนถึงน้ำตก

  • สัญลักษณ์ประจำจังหวัด

ตราจังหวัด

ตราผ้าผูกคอลูกเสือ

   
  • คำขวัญประจำจังหวัด

พระธาตุพนมค่าล้ำ วัฒนธรรมหลากหลาย

เรณูผู้ไท เรือไฟโสภา งามตาฝั่งโขง

  • ข้อมูลทั่วไป

ชื่อภาษาไทย

นครพนม
ชื่ออักษรโรมัน Nakhon Phanom
ผู้ว่าราชการ นายพงษ์ศิริ กุสุมภ์ (มีนาคม 2552)
ISO 3166-2 TH-48
ต้นไม้ประจำจังหวัด กันเกรา (Fagraea fragrans)
ดอกไม้ประจำจังหวัด กันเกรา (Fagraea fragrans)
   
  • ข้อมูลสถิต
พื้นที่ 5,512.7 ตร.กม.(อันดับที่ 39)
ประชากร 699,725 คน (กันยายน 2552)
   
  • ศูนย์ราชการ
ที่ตั้ง ศาลากลางจังหวัดนครพนม ถนนอภิบาลบัญชา
  ตำบลในเมือง อำเภอเมืองนครพนม
  จังหวัดนครพนม 48000
  โทรศัพท์ (+66) 0 4251 1287,
  0 4251 1574
  โทรสาร (+66) 0 4251 1287,
0 4251 1574
เว็บไซต์จังหวัด www.nakhonphanom.go.th
   
  • แผนที่